Lugares na memoria: 23 de maio de 1999

Novena colaboración para a revista “Fogar de Breogán”, a revista do C.B. Breogán

Normalmente no #LugoBreoEViceversa falo de lugares xeográficaos… desta vez tamén o farei, pero todos eles xirarán en torno a unha data, en torno a un lugar de memoria que todos os breoganistas temos gravado a lume: o 23 de maio de 1999.

Nestes días nos que soñar é obrigatorio, creo que todos aqueles ós que a mamoria nos alcanza para lembrar aquelas datas, estamos viaxando varias veces por día a aquela marabillosa primavera.

Naqueles tempos tiña eu 13 anos, e cos amigos fundáramos esa tempada unha peña que duraría exactamente o que tardamos en ascender á ACB: chamábamonos Breogüettos e a nosa ubicación no pavillón era xustamente a mesma na que me estou sentando este ano… o fondo Campus.

Lembro perfectamente aquel día, aqueles nervios, aquela explosión de ledicia, aqueles festexos no parquet con Kenny Green, a subida á Fonte do Rei con parada previa na fonte de Augas Férreas… Un percorrido que levamos moitos anos soñando repetir.

Nunca fun dos que lle deu excesiva importancia ó ascenso, porque a nosa grandeza va máis alá da categoría na que compitamos… pero… ¡qué grande sería repetilo” Sexa o que sexa desfrutemos destes días… e nunca deixemos de soñar.

Unha cidade nunha Reserva da Biosfera

Oitava colaboración para a revista “Fogar de Breogán”, a revista do C.B. Breogán

Poucas urbes no mundo e a única capital ibérica que goza deste privilexio. A miúdo distinguimos a Lugo pola súa condición de cidade bimilenaria, por ser a primeira capital de Galicia, pola súa muralla única no mundo, ou pola enorme cantidade de vestixios históricos cos que conta no seu haber. Pero menos veces é mencionada outra condición que distingue á urbe lucense a nivel europeo e case mundial… o ser unha cidade (e de 100.000 habitantes) situada dentro dunha Reserva da Biosfera UNESCO.

Terras do Miño foi declarada no ano 2002 como “unha paisaxe cultural tradicional con moitos hábitats naturais de gran importancia” e está considerada a segunda reserva máis grande de toda a Península Ibérica. Tamén é unha das que teñen unha maior densidade de poboación e unha maior cantidade de patrimonio histórico: dentro dela atópanse 3 Patrimonios da Humanidade (Muralla Romana, Camiño Francés e Camiños do Norte) e 2 bens declarados dentro dos Camiños (as catedrais de Lugo e Mondoñedo).

Segundo as bases de datos, 123 especies animais diferentes concéntranse neste territorio. As aves son o grupo predominante, pero non o son menos tanto os mamíferos, como os reptís, anfibios, peixes e invertebrados.

É tamén destacable o número de especies vexetais: a reserva inclúe un gran número de especies protexidas tanto pola normativa comunitaria (Directiva Hábitat), nacional (Catálogo Nacional de Especies Ameazadas) e autonómica (Catálogo Galego de Especies Ameazadas). Terras do Miño, un privilexio e un atractivo máis da cidade amurallada…

A pegada racionalista de Eloy Maquieira

Sétima colaboración para a revista “Fogar de Breogán”, a revista do C.B. Breogán

Ás veces relacionamos tanto a Lugo coa historia antiga, que esquecemos valorar a nosa historia máis recente… ¿Cánto sabemos sobre os renovadores da cidade nos últimos 100 anos? Seguramente moito menos do que debéramos. Iso si, seguro que todos nos temos fixado nos variopintos e senlleiros edificios das nosas rúas. ¿Dinvos algo esa serie de edificios de fachadas planas e esquinas curvadas? ¿Sóavos un tal Eloy Maquieira?

Falamos moito de arquitectos racionalistas internacionais como Le Corbusier ou Aldo Rossi… pero non tanto como correspondería de referentes locais como o foi para Lugo este arquitecto municipal dos anos 20, 30 e 40 do pasado século. Un pontevedrés-lucense que revolucionou o estilo construtivo da urbe bimilenaria.

O instituto Xoán Montes, o Mercado Municipal, edificios e vivendas comerciais da Praza Maior, os sanatorios García Portela e Pimentel, as “Casas Baratas”, o Parque Rosalía… ¿que vos parece? Nada menos que algúns dos lugares máis fermosos de Lugo…

Fagamos memoria, lembremos ós que escribiron e cambiaron a nosa historia.

 

Unha parroquia milenaria na beira do Miño máis descoñecida

Sexta colaboración para a revista “Fogar de Breogán”, a revista do C.B. Breogán

Nos nosos paseos dominicais xa levamos unhas cantas camiñadas pola beira do Miño menos coñecida e visitada polos lucenses… a de Cuíña, fronte á Tolda e Santo André de Castro. Sete lugares (Cabo de Vila, Cuíña, Cumbraos, Ribeira, Santalla, Vilamiñao e O Vilar) conforman esta parroquia milenaria, habitada hoxe por pouco máis de 100 persoas, e cun patrimonio natural extraordinario… a parte das vistas!

Contrastadas opinións din que nesta parroquia ubicábase antigamente o mosteiro de Santalla de Fingoi, do século X e fundado por Eidoncia ou Aldonza Gundesindiz (irmá da condesa Paterna de Présaras). Aínda se mantén a súa advocación na patroa parroquial e na aldea de Santalla, mentres que o topónimo de Fingoi se perdeu nesta beira do Miño, pervivindo só no famoso barrio do sur da cidade.

Hoxe Cuíña é unha especie de paraíso perdido ou cando menos descoñecido para unha gran maioría de lucenses. Un paseo do Miño auténtico e diferente, que merece ser gozado e descuberto.

¿Paseaches algunha vez polas nubes lucenses?

Quinta colaboración para a revista “Fogar de Breogán”, a revista do C.B. Breogán

Hai uns anos case ninguén o probara… pero hoxe en día, en calquera lista do tipo “10 cousas que debes facer en Lugo” atopariamos xa unha das experiencias turísticas máis marabillosas e atractivas de Galicia: un paseo polas nubes lucenses, un paseo polos bimilenarios ceos da vella Lucus Augusti.

Non hai moito tempo que o Museo Diocesano lanzou esta iniciativa para dar a coñecer os tellados e torres da catedral… e de poder desfrutar das mellores vistas de toda a cidade.

O pasado 21 de decembro fomos un gran grupo de 50 persoas procedentes dun montón de países… e a sensación foi unánime: a de estar gozando dun dos solpores máis fermosos que viran antes os nosos ollos.

Se tedes unha visita, se queredes sacarlle un sorriso a alguén a quén queirades moito, se queredes presumir de Lugo… non o dubidedes: dade un paseo polas nubes lucenses. De martes a sábado, ás 12h00 e ás 17h00… mellor chamando e concertando a visita, xa que só se fan a partir dun número mínimo de cinco participantes. Chamade ó 982231038… non vos arrepentiredes!

Lugo, unha capital da historia romana no occidente europeo

Cuarta colaboración para a revista “Fogar de Breogán”, a revista do C.B. Breogán

Todo o mundo oíu falar da peregrinación a Santiago de Compostela, todo o mundo oíu falar do máis meridional dos recunchos celtas, moita xente oíu falar do gaiteiro universal Carlos Núñez, do Deportivo, do Celta, do Breogán, do emporio Inditex ou do paraíso atlántico das Illas Cíes… pero non tanta xente coñece a orixe da historia romana no noroeste da península ibérica, e a cidade chave para achegarnos a él. Ten dous mil anos de historia e a única muralla romana do mundo que aínda conserva intacto o seu perímetro. Un dos destinos turísticos imprescindibles nos novos itinerarios do turismo cultural europeo: a cidade de Lugo.

Dende hai varias décadas, especialmente dende o boom turístico da segunda metade do século XX, son moitas as persoas que circularon e circulan por Europa buscando cada vez novos destinos, novas experiencias e novas sensacións. Lisboa, Barcelona, Sevilla, Madrid, Toledo ou Santiago de Compostela son algúns deses lugares imperdibles para os buscadores de historia e movementos culturais. Pero as inquedanzas, as lecturas, internet, ou as recomendacións de amigos, están dando paso a novos lugares para marcar cunha cruz no mapa. Amantes da historia, gourmets e buscadores de contornas naturais fantásticas e tranquilidade, empezan a encher youtube, instagram, twitter, blogs e perfís de Facebook con fotos do templo de Mitra, a ponte e as termas romanas sobre o río Miño, a catedral de Santa María ou os quilométricos paseos sobre esa muralla co único adarve de Europa con dous milenios de antigüidade.

Fascina polo que se ve e polo que non se ve. Bos guías de turismo ou a propia imaxinación son a mellor axuda. Ideal para os que algunha vez tiveron oportunidade de visitar as ruínas de Pompeia, pois algo moi similar é o que se esconde baixo o pavimento das rúas lucenses.

A visita clásica que actualmente se fai na cidade inclúe varios dos patrimonios bimilenarios que a día de hoxe son visibles: o xa mencionado (muralla, ponte, termas e templo de Mitra), o santuario de Santalla de Bóveda, os restos dunha mansión da época (coñecida como Casa dos Mosaicos polas abundantes pinturas decorativas), varias mostras in situ de distintos achados arqueolóxicos entre os que destaca o xacemento da Tinería… e por suposto varios museos onde coñecer, a través de vestixios e explicacións, a historia da antiga Lucus Augusti.

E Lugo non queda aí. A cidade máis antiga de Galicia tamén é recoñecida como unha das capitais da gastronomía atlántica (destacando a súa ruta de tapas e o polbo á feira, que é a especialidade local con máis sona) e como unha comarca de especial atractivo para os amantes da natureza: o paso do río Miño pola cidade e pola súa contorna constitúe, de entre as que hai na península Ibérica, a segunda máis grande Reserva da Biosfera declarada pola UNESCO.

Historia, natureza, gastronomía, un dos maiores vestixios da civilización romana en toda Europa… nunha provincia (á que dá nome) con praias como a das Catedrais en Ribadeo (premiada por Tripadvisor como a sexta mellor do mundo) e con Paisaxes Culturais (que actualmente esperan a chamada da UNESCO) como a Ribeira Sacra ou as montañas de Ancares… todo isto, e moito máis, é Lugo.

A provincia de Lugo, capital mundial do turismo slow

Terceira colaboración para a revista “Fogar de Breogán”, a revista do C.B. Breogán

Durante varios milenios a provincia de Lugo gardou un segredo. É hora de compartilo.

Díxoo un soado personaxe lucense (non diremos o nome porque non lembramos as palabras exactas) na presentación dunha das últimas campañas turísticas da provincia de Lugo: “Os lucenses gardamos con receo e durante moitos séculos o noso maior segredo: que vivimos nunha terra marabillosa. É hora de que compartamos isto co mundo”.

Eu estou totalmente de acordo. Lugo é especialista en conservar marabillas, en conservar, en xeral. Ás veces isto deixounos atrás no tempo en certas cousas (temos que meditar sobre elo), pero outras permitiunos salvagardar formidables tesouros que se distinguen a nivel mundial: a única muralla romana completa do planeta, infinidade de reliquias arqueolóxicas, algunhas das mellores praias do mundo, paraísos naturais (tres reservas da Biosfera), paisaxes impresionantes… e unha velocidade de vida admirable para este mundo de hoxe.

Si… todos coñecemos a moda do turismo slow… non? Ese modo de viaxar sen reloxo, sen presa, e gozando das pequenas cousas. Slow Food, Slow Fashion, Slow City… viaxar a lume lento.

O Freixo dos Lobos Ecoturismo e Natureza, no Xistral

O Freixo dos Lobos Ecoturismo e Natureza, no Xistral

Eu son un fanático deste xeito de viaxar, cada vez máis e máis. Ás veces viaxo doutros xeitos, pero cada vez máis a miúdo, cada certo tempo, necesito facer unha viaxe “lenta e profunda”. Irme a un lugar que non coñeza, cunha boa marxe de días, e perderme no tempo e no espazo. Fíxeno últimamente en Berlín, na Bretaña Francesa, en Lisboa, en Hungría… e se non fose porque son de Lugo, encantaríame facelo nesta provincia (fágoo, pero día a día) que segundo o meu parecer ben podería ser a capital mundial do turismo slow.

Muralla Romana de Lugo, do século III

Muralla Romana de Lugo, do século III

Vivín experiencias de turismo lento en distintos países, sobre todo en Italia e en Uruguai, e teño a certeza de que Lugo estaría merecidamente en calquera podio que se propuxese para este tipo de destinos.

Un amigo napolitano veu hai un ano e medio a visitarme unha fin de semana, e ao final quedouse un mes… un mes que sempre di que se lle quedou curto. Hospedouse no barrio da Ponte e cada día aproveitou o seu tempo paseando pola cidade ou movéndose pola provincia… e atopou esa famosa velocidade, esa famosa calidade do tempo lucense.

Canóns do Sil

Canóns do Sil

Un café mirando ao Miño en Portomarín, unha ollada ao mar dos celtas desde Fazouro, un vaso de viño e unha charla con algún amigo nos miradoiros da Ribeira Sacra, unha camiñada polos bosques do Courel, unha viaxe no tempo polas pallozas de Piornedo… un pouquiño de boa vida, despaciño, que o mundo non remata mañá…